Lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam đã sản sinh nhiều bậc anh hùng, hiền tài, danh nhân kiệt xuất, góp phần làm rạng rỡ nền văn hiến nước nhà. Trong dòng chảy ấy, danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là một trong những biểu tượng tiêu biểu của trí tuệ Việt Nam, nhà bác học bách khoa xuất sắc bậc nhất thế kỷ XVIII, người có những cống hiến to lớn đối với sự phát triển của nền văn hóa, khoa học và giáo dục dân tộc.
Lê Quý Đôn sinh năm 1726, mất năm 1784. Trọn cuộc đời hoạt động học thuật và phụng sự đất nước, ông đã để lại dấu ấn sâu đậm trên nhiều lĩnh vực như lịch sử, địa lý, văn học, triết học, giáo dục, chính trị và khoa học tự nhiên. Với tư duy uyên bác, phương pháp nghiên cứu khoa học nghiêm cẩn cùng tinh thần ham học hỏi không ngừng, ông đã góp phần hệ thống hóa kho tàng tri thức của dân tộc, phát triển tư duy học thuật và làm giàu thêm di sản văn hóa Việt Nam.
Di sản mà Lê Quý Đôn để lại là một kho tàng học thuật đồ sộ, có giá trị đặc biệt đối với nhiều thế hệ. Tiêu biểu là các tác phẩm như: Đại Việt thông sử – bộ sử quan trọng phản ánh tiến trình lịch sử dân tộc; Kiến văn tiểu lục – ghi chép nhiều tư liệu quý về lịch sử, văn hóa và xã hội; Vân đài loại ngữ – được xem là bộ bách khoa thư đầu tiên của Việt Nam; Phủ biên tạp lục – công trình có giá trị lớn về lịch sử, địa lý, kinh tế vùng Thuận Hóa – Quảng Nam. Bên cạnh đó còn có nhiều tác phẩm nổi tiếng khác như Bắc sứ thông lục, Toàn Việt thi lục, Quế Đường thi tập, Quần thư khảo biện... Những công trình này không chỉ có giá trị tư liệu quý báu mà còn thể hiện tầm nhìn sâu rộng, tư duy khoa học và tinh thần cống hiến bền bỉ của một nhà bác học lớn.
Với những đóng góp xuất sắc cho nền văn hóa và tri thức nhân loại, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã thông qua Nghị quyết cùng kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726–2026). Đây là sự ghi nhận, tôn vinh của cộng đồng quốc tế đối với những giá trị bền vững mà ông đã cống hiến, đồng thời là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam và của quê hương Hưng Yên – vùng đất giàu truyền thống văn hiến.
Những giá trị mà Lê Quý Đôn để lại không chỉ nằm trong các công trình học thuật mà còn được thể hiện ở tư tưởng yêu nước, thương dân, đề cao tinh thần hiếu học, trọng thực học và quý trọng nhân tài. Ông luôn khẳng định vai trò của tri thức đối với sự hưng thịnh của quốc gia, coi học tập và nghiên cứu là con đường quan trọng để phát triển đất nước. Tinh thần học tập suốt đời, phương pháp nghiên cứu khoa học nghiêm túc và khát vọng khám phá tri thức của ông vẫn còn nguyên giá trị đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước hôm nay.
Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam trao Nghị quyết của UNESCO vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026) cho đại diện Việt Nam và tỉnh Hưng Yên. (nguồn: baoninhbinh.org.vn)
Trong giai đoạn đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tư tưởng của danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn càng có ý nghĩa sâu sắc. Đó cũng là định hướng phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; phát triển khoa học, công nghệ, giáo dục, khuyến học, khuyến tài và phát huy nguồn nhân lực chất lượng cao.
Hướng tới kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, Chi uỷ, Ban giám hiệu trường THPT Phan Bội Châu kêu gọi toàn thể cán bộ, đảng viên và học sinh phát huy truyền thống hiếu học, biến niềm tự hào thành những hành động thiết thực.
Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, cần tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, gương mẫu trong học tập, lao động và công tác; tích cực triển khai hiệu quả các chủ trương, nghị quyết của Đảng về phát triển văn hóa, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, gắn với việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tại địa phương.
Đối với các tầng lớp nhân dân, học sinh và đoàn viên, cần tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng xã hội học tập, không ngừng nâng cao trình độ, kỹ năng, góp phần phát triển kinh tế gia đình và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Đối với thế hệ trẻ, đoàn viên, thanh niên và học sinh, cần noi gương Danh nhân Văn hóa Lê Quý Đôn, nuôi dưỡng khát vọng học tập, rèn luyện và sáng tạo; tích cực tham gia các hoạt động tìm hiểu về thân thế, cuộc đời và sự nghiệp của ông; không ngừng phấn đấu trở thành những công dân có tri thức, bản lĩnh và trách nhiệm đối với đất nước.
Cùng với đó, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thông tin xuyên tạc về thân thế, sự nghiệp của danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn cũng như các hoạt động kỷ niệm do Đảng và Nhà nước tổ chức.
Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là dịp để mỗi chúng ta ôn lại và tiếp nối những giá trị tốt đẹp mà ông đã để lại. Học tập và noi gương ông chính là học tập tinh thần hiếu học, ý chí tự cường, khát vọng cống hiến và tinh thần đổi mới sáng tạo. Mỗi người hãy biến những giá trị đó thành hành động cụ thể trong học tập, lao động, công tác và cuộc sống, góp phần xây dựng xã hội ngày càng phát triển, văn minh, giàu đẹp, bền vững, cả nước vững bước trên con đường phát triển trong kỷ nguyên mới.
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português